Πέμπτη, 15 Ιουνίου 2017 11:26

Λέσβος: Στα νεότερα μνημεία τα περισσότερα προβλήματα από το σεισμό

Γράφτηκε από την 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)
Λέσβος: Στα νεότερα μνημεία τα περισσότερα προβλήματα από το σεισμό

Στα νεότερα εκκλησιαστικά μνημεία του 18ου και του 19ου αιώνα εντοπίζονται τα περισσότερα από τα προβλήματα που δημιούργησε ο ισχυρός σεισμός της περασμένης Δευτέρας και οι μετασεισμικές δονήσεις.

Κατά τη χθεσινή αυτοψία από τη Γενική Γραμματέα του Υπουργείου Πολιτισμού Μαρία Ανδρεαδάκη Βλαζάκη και κλιμάκια της Διεύθυνσης Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων, της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λέσβου και της Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Βορείου Αιγαίου στα κηρυγμένα μνημεία της Λέσβου, διαπιστώθηκαν προβλήματα στους ναούς Κοιμήσεως Θεοτόκου στον Αφάλωνα, Ζωοδόχου Πηγής στη Βρίσα, Αγίας Παρασκευής στο Ακράσι, Μεταμορφώσεως Σωτήρος στο Μεγαλοχώρι, Αγίου Νικολάου στο Πλωμάρι και Αγίας Τριάδας στην Πλαγιά. Πρόκειται για ναούς με ιδιαίτερα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά και συγκεκριμένα για τρίκλιτες βασιλικές λεσβιακού τύπου. Κύριο χαρακτηριστικό του τύπου αυτού είναι ο εξωνάρθηκας, ο οποίος με περιστύλιο υποστηρίζει το γυναικωνίτη, ενώ στο εσωτερικού των ναών οι οροφές των τριών κλιτών δεν είναι επίπεδες αλλά θολωτές.

Μικρότερα προβλήματα, που όμως χρήζουν παραπέρα μελέτης, αντιμετωπίζουν ο μητροπολιτικός ναός του Αγίου Αθανασίου και ο ναός των Αγίων Πατέρων στο Χάλικα, και οι δυο στην πόλη της Μυτιλήνης.

Τα αρχαία μνημεία πάντως μέχρι και αυτά των μεσαιωνικών και βυζαντινών χρόνων, σύμφωνα με τον Προϊστάμενο της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λέσβου Παύλο Τριανταφυλλίδη δεν αντιμετώπισαν κάποιο πρόβλημα. 

Μόνη εξαίρεση αυτή του αρχαιολογικού χώρου του Μεσαιωνικού Κάστρου της Μυτιλήνης, του οποίου η λειτουργία ανεστάλη προσωρινά για προληπτικούς λόγους ασφαλείας των επισκεπτών και των εργαζόμενων σε αυτό.

Αντιπροσωπεία της UNESCO και του Παγκόσμιου Δικτύου Γεωπάρκων στη σεισμόπληκτη Βρίσα

Στη σεισμόπληκτη Βρίσα βρέθηκαν ο επικεφαλής του τομέα των γεωεπιστημών και αντιμετώπισης γεωφυσικών καταστροφών της UNESCO καθηγητή Πάτρικ Μακ Κίβερ και ο καθηγητής Σετσούγια Νακάντα από το Ινστιτούτο Σεισμολογικής Έρευνας του Πανεπιστημίου του Τόκιο (Earthquake Research Institute, University of Tokyo), συνοδευόμενοι από τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Αιγαίου Νίκο Ζούρο, πρόεδρο του Παγκόσμιου Δικτύου Γεωπάρκων. Σκοπός τους να διαπιστώσουν επιτόπου το μέγεθος των καταστροφών, αλλά και τα γεωλογικά αίτια που οδήγησαν στις πρωτοφανείς βλάβες, που προκάλεσε ο σεισμός της 12ης Ιουνίου στον οικισμό.

Η αντιπροσωπεία μετά την επιτόπια αναγνώριση των γεωλογικών σχηματισμών της περιοχής, στην οποία βρίσκεται ο οικισμός, των χαρακτηριστικών μορφοτεκτονικών δομών και των γεωλογικών ρηγμάτων που διέρχονται κοντά στον οικισμού και φαίνεται ότι διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην κατανομή των βλαβών, συναντήθηκε με τον πρόεδρο του Τοπικού Συμβουλίου Βρίσας Στρατή Παρακοίλα, δηλώνοντας ότι βρίσκονται στην διάθεση του για κάθε βοήθεια.

Στη συνέχεια, επισκέφτηκαν το σχολείο της Βρίσας, το οποίο έχει υποστεί σοβαρότατες ζημιές, και συναντήθηκαν με τη διευθύντρια Μυρσίνη Νικέλλη και εκπαιδευτικούς του Δημοτικού και του Νηπιαγωγείου, παρουσία της διευθύντριας Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Αικατερίνη Στρατάκη και του αντιδημάρχου Παιδείας του δήμου Λέσβου Παναγιώτη Κατσαβέλλη. Όπως ανέφερε η διευθύντρια του σχολείου, τα παιδιά που βρίσκονταν στο κτίριο μαζί με τη δασκάλα τους είχαν επισκεφτεί πριν από λίγες μέρες το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους και είχαν υλοποιήσει το εκπαιδευτικό πρόγραμμα για τους σεισμούς και τον τρόπο προστασίας. Γεγονός που βοήθησε στην ασφαλή έξοδό τους από το σχολείο το οποίο είχε καταστραφεί.

Μιλώντας στο ΑΠΕ ΜΠΕ ο επικεφαλής του τομέα των γεωεπιστημών και αντιμετώπισης γεωφυσικών καταστροφών της UNESCO καθηγητής Πάτρικ Μακ Κίβερ δήλωσε σοκαρισμένος από την εικόνα του σχολείου μετά τον σεισμό και επισήμανε το πόσο σημαντική είναι η εκπαίδευση των μαθητών για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών ιδιαίτερα σε περιοχές που αντιμετωπίζουν υψηλή σεισμικότητα.

«Έχω επισκεφτεί πολλές φορές τη Λέσβο και πάντα έρχομαι στο νησί με αισθήματα ιδιαίτερης χαράς για να δω το απολιθωμένο δάσος και τα γεωλογικά μνημεία, τη φύση και το πολιτιστικά μνημεία του νησιού, που αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα Παγκόσμια Γεωπάρκα της UNESCO. Όμως αυτή τη φορά διακατέχομαι από αισθήματα βαθιάς λύπης για τη μεγάλη καταστροφή που είδαμε στη Βρίσα και ιδιαίτερα από τις βλάβες στο σχολείο.

Είναι σημαντικό ότι μέσα από την καταστροφή αναδεικνύεται η σημασία των πρωτοβουλιών που αναπτύσσονται μετά την αναγνώριση της Λέσβου ως Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO για την ευαισθητοποίηση και εκπαίδευση του πληθυσμού και ιδιαίτερα των νέων στην αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών και τον περιορισμό των επιπτώσεων τους.

Η UNESCO ενισχύει και υποστηρίζει δράσεις των μελών του Παγκόσμιου Δικτύου Γεωπάρκων που αποτελείται από 127 περιοχές με ιδιαίτερη γεωλογική κληρονομιά σε 35 χώρες, οι οποίες στοχεύουν στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του πληθυσμού για την αντιμετώπιση φυσικών κινδύνων σε πολλές χώρες. Παράδειγμα για πολλά άλλα γεωπάρκα, αποτελούν οι προσπάθειες του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους για την αναγνώρισης της Λέσβου ως Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO, όπως αποδεικνύει η διοργάνωση του Διεθνούς Σχολείου Γεωπάρκων. Με αυτό δίνεται η δυνατότητα σε στελέχη γεωπάρκων από όλο τον κόσμο να έλθουν εδώ να συζητήσουν για την ανάπτυξη των Γεωπάρκων και σε άλλες περιοχές και να γνωρίσουν επί τόπου τον πρότυπο τρόπο ανάδειξης της φυσικής κληρονομιάς».

Ο καθηγητής Σετσούγια Νακάντα, από το Ινστιτούτο Σεισμολογικής Έρευνας του Πανεπιστημίου του Τόκιο, δήλωσε στο ΑΠΕ ΜΠΕ ότι στην Ιαπωνία αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα συχνά φυσικές καταστροφές (σεισμούς και ηφαιστειακές εκρήξεις) και αναπτύσσουν προγράμματα εκπαίδευσης του πληθυσμού για την αντιμετώπισή τους. «Στον τομέα αυτό» σημείωσε «τα Γεωπάρκα έχουν μια ιδιαίτερη συμβολή, γιατί αναδεικνύουν και κάνουν αναγνωρίσιμα τα στοιχεία του ανάγλυφου και τα υπολείμματα από τη δράση των γεωδυναμικών διεργασιών του πρόσφατου παρελθόντος, τα οποία έχουν ιδιαίτερη σημασία για την κατανόηση της εξέλιξης και των αποτελεσμάτων της σεισμικής δραστηριότητας στην περιοχή τους».

Τέλος, ο καθηγητής Νίκος Ζούρος επισήμανε ότι η ερευνητική ομάδα φυσικών καταστροφών του Πανεπιστημίου Αιγαίου έχει μελετήσει τα ενεργά ρήγματα και τη σεισμικότητα στην περιοχή. Η ερευνητική προσπάθεια θα συνεχιστεί στην ευρύτερη πληγείσα περιοχή με στόχο την τρισδιάστατη απεικόνιση των βλαβών και τη συλλογή γεωλογικών στοιχείων, προκειμένου να τεκμηριωθούν οι λόγοι που οδήγησαν στη μεγάλη καταστροφή του οικισμού της Βρίσας, καθώς και η περαιτέρω εξέλιξη του φαινομένου.

Ας σημειωθεί ότι οι παραπάνω επιστήμονες, βρίσκονται στη Λέσβο στα πλαίσια της 32ης Συνόδου του Παγκόσμιου Δικτύου Γεωπάρκων και του Διεθνούς Θερινού Σχολείου «Παγκόσμια Γεωπάρκα UNESCO και Ανάπτυξη γεωτουρισμού», που πραγματοποιείται στο νησί από 12 έως 22 Ιουνίου.

Τεράστια προβλήματα αντιμετωπίζει η Συλλογή Φυσικής Ιστορίας Βρίσας

Τεράστια προβλήματα αντιμετωπίζει η Συλλογή Φυσικής Ιστορίας Βρίσας, που λειτουργεί ως παράρτημα του Μουσείου Παλαιοντολογίας και Γεωλογίας του τμήματος γεωλογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Η έκθεση στεγαζόταν στο κτίριο του παλαιού παρθεναγωγείου της Βρίσας, ιστορικό κτίριο του οικισμού του 19ου αιώνα, το οποίο έχει σοβαρά πληγεί από το τελευταίο ισχυρό σεισμό.

Σήμερα, Πέμπτη, ελέγχθηκε από ειδικό κλιμάκιο τεχνικών, οι οποίοι το χαρακτήρισαν «κίτρινο», δηλαδή επισκευάσιμο. Πλην όμως, όπως αναφέρθηκε στο ΑΠΕ - ΜΠΕ, θα υπάρξει δευτεροβάθμιος έλεγχος αφού ο έλεγχος ήταν μακροσκοπικός και δεν ελέγχθηκε το εσωτερικό του κτιρίου.

Οι βιτρίνες της συλλογής -όπως διαπιστώθηκε από το ΑΠΕ - ΜΠΕ, δημοσιογράφος και φωτογράφος του οποίου μπήκαν στη συλλογή- έχουν διαλυθεί. Τα εκτιθέμενα, έως το μεσημέρι της περασμένης Δευτέρας που εκδηλώθηκε ο ισχυρός σεισμός των 6,1 ρίχτερ, απολιθώματα σπονδυλωτών και ασπόνδυλων που έζησαν στην περιοχή πριν από δυο εκατομμύρια χρόνια βρίσκονται θαμμένα κάτω από κεραμίδια και σοβάδες. Τη συλλογή φυλάει βέβαια η Ελληνική Αστυνομία, πλην όμως η παρέμβαση του πανεπιστημίου Αθηνών το αμέσως επόμενο διάστημα κρίνεται επιβεβλημένη.

Σημειώνεται ότι η Συλλογή Φυσικής Ιστορίας Βρίσας εγκαινιάστηκε τον Σεπτέμβριο του 1999. Περιλαμβάνει τα απολιθώματα σπονδυλωτών και ασπόνδυλων που έζησαν στην περιοχή πριν από δυο εκατομμύρια χρόνια, δείγματα ορυκτών, πετρωμάτων και μεταλλευμάτων της Λέσβου, τμήμα ζωολογίας, καθώς και τμήμα βοτανικής με μοναδική αξία όχι μόνο στον ελλαδικό χώρο, αλλά και σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Τα κυριότερα από τα απολιθωμένα ζώα που βρέθηκαν και εκτίθεντο ήταν η γνάθος και άλλα τμήματα του σκελετού δυο προβοσκιδωτών - προγόνων του σημερινού ελέφαντα - απολιθωμένα οστά αλόγων διαφόρων μεγεθών, οστά και σιαγόνες του σαρκοφάγου Nyctereutes megamastoides, συγγενούς προς τον σημερινό νυκτερευτή, καθώς επίσης και οστά από καμηλοπαρδάλεις, ελάφια, αντιλόπες, γαζέλες, βοοειδή και χελώνες (εντυπωσιακά εκθέματα ήταν τα απολιθωμένα οστά, που ανήκουν σε μια τεράστια χελώνα μήκους 2,5μ). Το εντυπωσιακότερο όμως από τα ευρήματα που επαναλαμβάνουμε βρίσκεται θαμμένο σε μπάζα ανήκει σε μια οικογένεια υπερμεγεθών πιθήκων, του γένους Paradolipithecus, των νεότερων εκπροσώπων που έχουν βρεθεί στην Ευρώπη.

Μιλώντας στο ΑΠΕ - ΜΠΕ, ο πρόεδρος του τμήματος Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών καθηγητής Νίκος Βούλγαρης, ο οποίος βρίσκεται στη Βρίσα, σημείωσε: «άμεσα και εφόσον ολοκληρωθεί η μετασεισμική ακολουθία και μπορέσουν με ασφάλεια τα συνεργεία να μπουν μέσα στο κτήριο, θα ξεκινήσει η συγκέντρωση των απολιθωμάτων από τα οποία δυστυχώς κάποια διαπιστώσαμε ότι έχουν καταστραφεί. Θα προχωρήσουμε στην αποθήκευση τους στη Λέσβο σε συνεργασία με τοπικούς φορείς εωσότου στο άμεσο μέλλον επισκευάσουμε ή ανακατασκευάσουμε το "παρθεναγωγείο" του χωριού ανάλογα με το τι θα κριθεί ότι πρέπει να γίνει».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Προσθήκη νέου σχολίου


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση


NEWSLETTER