Κυριακή, 02 Φεβρουαρίου 2014 08:28

Ο Γιάννης Οικονόμου στην "Ε": Ο Ελληνας που μιλάει 32 γλώσσες

Γράφτηκε από την 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(2 ψήφοι)

Πως θα χαρακτηρίζατε έναν άνθρωπο που μιλάει πολλές γλώσσες; Πολύγλωσσο; Αν συνολικά αυτές οι γλώσσες είναι 32; Θαύμα; Αν σ’ αυτές τις γλώσσες συμπεριλαμβάνονται και κάποιες που δεν τις μιλάει κανένας στον κόσμο πια; Ε, δεν υπάρχει τέτοιος άνθρωπος, θα πείτε. Κι όμως υπάρχει και είναι Ελληνας!

Είναι ο Γιάννης Οικονόμου, που πέρα από τις «συμβατικές» γλώσσες αγγλικά, γαλλικά, ιταλικά, γερμανικά, ισπανικά, τουρκικά, ρώσικα, ουγγρικά, πολωνικά, αραβικά, ακόμα και κινέζικα … μιλάει ασυροβαβυλωνιακά, γλώσσα των Μάγιας, χεττιτικά, σανσκριτικά!

Εμείς πάντως, επικοινωνήσαμε μαζί του … σε άπταιστα ελληνικά και γνωρίσαμε έναν εξαιρετικό τύπο, με γλυκύτητα, απλότητα και χιούμορ!

- Οι Πανεπιστημιακές σπουδές ξεκίνησαν κλασικά με φιλοσοφική;

«Απολύτως. Ξεκινούν από τη Φιλοσοφική Θεσσαλονίκης με ειδίκευση στη γλωσσολογία μετά ακολούθησε το Μάστερ μου στην Αμερική στο Πανεπιστήμιο Κολόμπια που ήταν να το τελειώσω σε δύο χρόνια, αλλά στο μεταξύ με έκανε δεκτό το Χάρβαρντ και αναγκάστηκα να το κάνω στον έναν χρόνο στην Νέα Υόρκη. Πήγα στο Χάρβαρντ και από κοινού με το πανεπιστήμιο της Βιέννης έκανα το PHD.

- Κατόπιν η εργασία στην Ευρώπη;

«Ναι, τώρα είμαι μεταφραστής στις Βρυξέλλες, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενώ έχω προϋπάρξει διερμηνέας.

Η διαφορά είναι ότι ο διερμηνέας είναι αυτός που είναι στην καμπίνα με τα ακουστικά και μιλάει, ενώ ο μεταφραστής είναι αυτός που γράφει στον υπολογιστή. Ουσιαστικά είναι το ίδιο, γιατί μεταφράζεις από τη μια γλώσσα στην άλλη απλά το ένα είναι προφορικό και το άλλο είναι γραπτό. Εννοείται ότι είμαστε αρκετοί Έλληνες εδώ. Συγκεκριμένα, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή (γιατί στο Κοινοβούλιο υπάρχουν κι άλλοι) στη μετάφραση είμαστε καμιά εξηνταριά Έλληνες και στη διερμηνεία περίπου άλλοι τόσοι».

- Πως ξεκίνησε η διαδικασία να μαθαίνεις γλώσσες;

«Από μικρός με ενδιέφερε να καταλαβαίνω τι λένε οι τουρίστες που είχαμε πολλούς στην Κρήτη όπου γεννήθηκα από μαμά Κρητικιά και μπαμπά Πειραιώτη και μέχρι να πάω στο δημοτικό οπότε και μετακομίσαμε στην Αθήνα, μέναμε Ηράκλειο και κάναμε διακοπές στο Ρέθυμνο. Άκουγα λοιπόν τους τουρίστες να μιλάνε, να παράγουν αυτούς τους ήχους που μου φαίνονταν εξωγήινοι αλλά είχα μεγάλη επιθυμία να καταλάβω τι λένε. Αυτό ήταν το πρώτο έναυσμα λοιπόν, η περιέργεια και όλη μου τη ζωή αυτό είναι το κύριο χαρακτηριστικό μου. Στο δημοτικό λοιπόν πήγα όπως όλα τα παιδάκια να κάνω αγγλικά οπότε όταν το καλοκαίρι πήγαμε διακοπές στην Κρήτη και άρχισα να καταλαβαίνω έστω λίγο τι έλεγαν αισθάνθηκα υπέροχα! Όσο πιο πολύ καταλάβαινα λοιπόν, τόσο πιο πολύ ήθελα να μαθαίνω»

- Απ' αυτό όμως, μέχρι του φτάνω να μιλάω 32 γλώσσες είναι τεράστια απόσταση...

«Νομίζω το μεράκι δηλαδή το ενδιαφέρον είναι το μυστικό. Νιώθω τεράστιο μεράκι γι' αυτό που κάνω συν την περιέργεια. Μπορεί τα άλλα παιδιά να μην νοιάζονταν για όσα άκουγαν τριγύρω ή από την τηλεόραση. Εγώ είχα αυτή την περιέργεια, οπότε κάθε μια λέξη που μάθαινα με εμπλούτιζε. Κάπως έτσι η μία γλώσσα έφερε την άλλη»

-Καλά με όσες υπάρχει πρόσβαση στη διδασκαλία τους. Στις δύσκολες πως βρέθηκαν οι δάσκαλοι;

«Καλή ερώτηση … γιατί τότε δεν είχαμε και ίντερνετ και ούτε πολλά οπτικοακουστικά ερεθίσματα. Με βοήθησαν πολύ οι γονείς μου για παράδειγμα ήμασταν στο Ρέθυμνο και μια κυρία Γερμανίδα παντρεμένη με Έλληνα εκεί η κυρία Ρόζη έδινε μαθήματα Γερμανικών, οπότε με έστειλαν  μετά σε κάθε γλώσσα που ζητούσα να μάθω μου έβρισκαν δασκάλους όπως μια κυρία Ρωσίδα όταν θέλησα να μάθω Ρωσικά.

Σε κάποια στιγμή θέλησα να μάθω Τουρκικά γιατί οι Τούρκοι ήταν "εχθροί" μας κι εγώ δεν ήθελα να έχω εχθρούς, αντίθετα ήθελα να μάθω τη γλώσσα τους. Δεν ήταν όμως εύκολο όπως σήμερα με όλα αυτά τα σίριαλ και τις ευκολίες που έχουμε. Οι γονείς μου λοιπόν που ήθελαν πολύ να με βοηθήσουν, πήγανε σε μια πορεία του Πολυτεχνείου  και άρχισαν να ρωτάνε στην τύχη δεξιά κι αριστερά όπου εντόπιζαν πολιτικό πρόσφυγα αν υπάρχει κάποιος που μπορεί να διδάξει τουρκικά. Βρέθηκε λοιπόν η Αϊσέ, η πρώτη μου δασκάλα που ήταν Τουρκοκύπρια αλλά ήταν μηχανικός στο επάγγελμα και δεν ήξερε πως να μου μεταδώσει τη γραμματική της γλώσσας που έχει πολλές ιδιαιτερότητες. Εγώ βέβαια την "ανέκρινα" ρωτώντας γιατί το λες έτσι κι όχι αλλιώς και έτσι έμαθα τα Τουρκικά και πήγαινα και αρκετά συχνά στην Τουρκία.»

-Ποιες είναι οι πιο σπάνιες γλώσσες που μιλάς;

«Εχω κάνει πολλές αρχαίες γλώσσες. ασυροβαβυλωνιακά, γλώσσα των Μάγιας, χεττιτικά, σανσκριτικά, αβεσδικά (δηλ. αρχαία ιρανικά , είναι η γλώσσα της Αβέσδα, του ιερού βιβλίου του Προφήτη Ζαραθούστρα). Αριθμός ομιλητών 0.»

-Λένε ότι είναι ταλέντο να μαθαίνεις γλώσσες και ειδικά αν ξέρεις 2 ή 3 και καλά λατινικά όλα μετά είναι πιο εύκολα. Ισχύει αυτό;

«Το σίγουρο είναι ότι αυτό διευκολύνει, από την άποψη ότι έχεις πλέον κάποια πείρα. Για παράδειγμα όταν συναντάς σε μια γλώσσα δοτική αν ξέρεις αρχαία ελληνικά τότε θα την συναντήσεις ξανά στα γερμανικά και θα ξέρεις ή στα ρωσικά.

Κάθε γλώσσα όμως έχει τις απαιτήσεις της, δεν γίνεται ποτέ παιχνιδάκι αν δεν τη μελετήσεις. Απαιτεί ιδρώτα, ξενύχτι, αφοσίωση, επιμονή, σύστημα και πολλά ακόμα.»

-Η μνήμη παίζει ρόλο;

«Βοηθάει και αυτή αλλά δεν είναι ζήτημα μνήμης κι ούτε έκατσα να αποστηθίσω ποτέ λεξικά. Πρέπει να έχεις κι ένα σωστό σύστημα, να μην αρκείσαι σε ότι σου λέει ο δάσκαλος, να μελετάς πολύ μόνος σου και να δομήσεις ένα δικό σου σύστημα που σίγουρα δεν στηρίζεται στη μνήμη. Εγώ πάντως ιδιαίτερη μνήμη δεν έχω, ούτε είμαι αριθμομνήμων.»

- Πέρα από τη γλώσσα, μπαίνεις και στη διαδικασία να μάθεις τις συνήθειες κάθε λαού;

«Αυτό είναι το θέμα. Δεν αρκεί να μάθεις να κλίνεις τις λέξεις στον αόριστο και να μάθεις τα ανώμαλα ρήματα. Εγώ όταν κάνω Πολωνικά, Σουηδικά, Ουγγρικά πρέπει να μπω μέσα στην καθημερινότητά τους. Βλέπω τις σειρές που προβάλλει εκείνη την εποχή η τηλεόρασή τους, θα τρώω τα φαγητά που τρώνε αυτοί, θα ακούσω τη μουσική τους. Όταν μάλιστα έχω ελεύθερο χρόνο θα φροντίσω να ταξιδέψω στην αντίστοιχη χώρα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με έχει στείλει σε κάποιες χώρες όπως Ρουμανία, Ουγγαρία, Κίνα, Πολωνία, Σουηδία. Αλλά όταν αυτό δεν είναι δυνατόν, πρέπει να βυθιστείς όσο γίνεται μέσα σ' αυτό που μελετάς έστω από απόσταση. Αν δεν απορροφήσεις την κουλτούρα κάθε γλώσσας απλώς θα μάθεις να συνεννοείσαι.»

- Στις χώρες που πας, μεταδίδεις κι εσύ την ελληνική γλώσσα ή τις συνήθειές μας;

«Φυσικά και όχι μόνο τη γλώσσα, αλλά συγκρίνουμε με την Ελλάδα τα διάφορα ιστορικά γεγονότα. Για παράδειγμα με την Πολωνία έχουμε κοινά ιστορικά τραύματα, όπως η αμερικανοκρατία στην Ελλάδα με τη ρωσοκρατία στην Πολωνία. 

Στην Ουγγαρία αντίστοιχα υπάρχει το σπίτι του τρόμου όπου εκεί οι κομουνιστές βασάνιζαν τους διανοούμενους κι εγώ τους λέω ότι στην Ελλάδα συνέβαινε ακριβώς το αντίθετο και ότι οι διανοούμενοι ήταν οι αριστεροί και βασανίζονταν από τους δεξιούς. Αυτές οι συγκρίσεις που ανακαλύπτω είναι για μένα συγκλονιστικές. 

Και πέρα από τις ιστορικές είναι και οι γαστριμαργικές συγκρίσεις σε άλλες χώρες. Στην Ελλάδα και στην Τουρκία για παράδειγμα κάνουμε την χωριάτικη σαλάτα με τα ίδια υλικά αλλά κομμένη αλλιώς. Στην Ελλάδα σε φέτες και στην Τουρκία σε κυβάκια.»

- Στην Κούβα δίδαξες ελληνικά κιόλας. Μόνο εκεί;

«Ναι, γιατί η Κούβα είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση! Στα ταξίδια είμαι λίγο "εγωιστής", πηγαίνω για να μάθω εγώ, αλλά στην Κούβα δεν είχαν καμία σχέση με το ίντερνετ, ήταν μια άπιαστη πολυτέλεια - και ακόμα είναι πολύ ακριβά το να έχεις πρόσβαση. Με είχε συγκινήσει πολύ το ότι υπάρχει εκεί μια ελληνική εκκλησία (αν κι εγώ δεν έχω σχέση με εκκλησίες, είμαι άθρησκος) ο Άγιος Νικόλαος, όπου ένας παπάς, ο Αθηναγόρας πάσχιζε να μάθει τα παιδιά ελληνικά. Το μόνο εφόδιο που είχε ήταν ένα σπασμένο cd με μια μέθοδο εκμάθησης των ελληνικών. Όταν γύρισα από την Κούβα κάναμε έρανο με τους συναδέλφους μου στην Κομισιόν και τους πήραμε πολλά βιβλία, λεξικά, μεθόδους. Επιπλέον τους έκανα κάποια μαθήματα εθελοντικά φυσικά, όσες φορές πήγα γιατί είχαν μεγάλη επιθυμία να μάθουν τη γλώσσα μας που δεν τους είναι πολύ "χρήσιμη" όπως τα αγγλικά ή τα γαλλικά.»

- Σου άρεσε η Κούβα;

«Την λατρεύω και την μισώ ταυτόχρονα. Είναι  μια χώρα που έχει το καλύτερο και το χειρότερο. Λόγω της τεράστιας οικονομικής διαφοράς του τουρίστα και του ντόπιου, δυστυχώς είναι σχεδόν αδύνατον να κάνεις πραγματικούς φίλους στην Κούβα γιατί σε βλέπουν πάρα πολύ με συμφέρον. Έχω πάει δώδεκα φορές και κάθε φορά κάθομαι πάνω από έναν μήνα και όχι σαν τουρίστας. Ξέρω τα καλά τους και τα κακά τους, ότι οι ανθρώπινες σχέσεις βασίζονται πάνω στο συμφέρον -με κάποιες λαμπρές εξαιρέσεις. Μ' αρέσει όμως που μπόρεσα να ζήσω την πραγματική τους ζωή, να μπω στα σπίτια τους, να μην είμαι ο τυπικός χαζοτουρίστας. Βέβαια αυτό το κάνω παντού σε όποια χώρα πάω, τώρα μόλις γύρισα από το Περού όπου κι εκεί έχω φίλους και δεν πάω σαν απλός τουρίστας. Αλλιώς τι νόημα έχει να μαθαίνει κανείς γλώσσες αν δεν τις χρησιμοποιεί στην επικοινωνία του με τον κόσμο;»

- Υπάρχει κάποια γλώσσα που δεν μιλάς;

«Πολλές … αν σκεφτείς ότι σύμφωνα με την Ουνέσκο υπάρχουν έξι χιλιάδες γλώσσες και οι εκατό απ' αυτές έχουν πάνω από ένα εκατομμύριο ομιλητές. Ε εγώ μιλάω μόνο 32 απ' αυτές. Αλλά όπως είπα εγώ το κάνω από μεράκι, ούτε για να μπω στο Γκίνες ούτε για να κατακτήσω άλλο ρεκόρ. Έτυχε να είναι 32, θα μπορούσε να είναι 35 ή 28. Δεν κάνω πρωταθλητισμό. Ο μόνος μου αντίπαλος είναι ο εαυτός μου.»

- Σου έχουν συμβεί περιστατικά να λένε κάτι για σένα σε μια απίθανη γλώσσα και να τους αιφνιδιάζεις απαντώντας;

«Άπειρες φορές! Κάποτε στη φοιτητική εστία στο Χάρβαρντ, στην κοινή κουζίνα που μαγειρεύουν φοιτητές, μαγείρευα ένα φαγητό ελληνικό με σκόρδο. Δύο Ταϊβανέζες λοιπόν -με τις οποίες μετά γίναμε οι καλύτεροι φίλοι- σχολίασαν την μυρωδιά του σκόρδου, οπότε γύρισα και με χιούμορ τους είπα στη γλώσσα τους ότι δεν μυρίζει χειρότερα από το "βρόμικο τόφου" όπως λένε ένα δικό τους αντίστοιχο υλικό. 

Είναι επίσης απίστευτη εμπειρία του να φλερτάρεις στη γλώσσα του άλλου εκεί που δεν το περιμένει ότι μπορεί να μιλάς τη γλώσσα του. Γενικά οι διαπροσωπικές μου σχέσεις θα ήταν πολύ πιο φτωχές αν δεν είχα τη γνώση τόσων γλωσσών.»

- Ποιο είναι το πιο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των Ελλήνων;

«Δεν μ' αρέσει να γενικεύω, αλλά οι Έλληνες είμαστε πιο εκδηλωτικοί όπως και οι Ασιάτες σε αντίθεση με τους Βορειοευρωπαίους.»

- Το επόμενο ταξίδι σου που θα είναι;

«Έχω προγραμματίσει για Ισραήλ, Κολομβία και φυσικά Ελλάδα για να φορτίσω τις μπαταρίες μου όπως το κάνω πολύ συχνά και μπορεί να φτάσω και μέχρι την Καλαμάτα που έχω φίλους εκεί.»

Προσθήκη νέου σχολίου


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση