Κυριακή, 18 Οκτωβρίου 2026 20:39

Το χρονικό της ανέγερσης προτομής του ήρωα “Νικηταρά” στην Κορώνη που δεν έγινε ποτέ

Γράφτηκε από την

Το χρονικό της ανέγερσης προτομής του ήρωα “Νικηταρά” στην Κορώνη που δεν έγινε ποτέ

Εν όψει της Επετείου της απελευθέρωσης του Κάστρου της Κορώνης από τους Οθωμανούς που εορτάζεται κάθε χρόνο στις 18 Οκτωβρίου, θεώρησα κατάλληλο χρόνο για να επικαιροποιήσω ένα πάνδημο αίτημα των Κορωναίων που είναι η ανέγερση της προτομής του ένδοξου ήρωα της Ελληνική Επανάστασης του 1821 ΝΙΚΗΤΑ ΣΤΑΜΑΤΕΛΟΠΟΥΛΟΥ, του γνωστού «ΝΙΚΗΤΑΡΑ», που υπήρξε ο πρώτος φρούραρχος της Κορώνης.

Προς ενημέρωση κάποιων που δεν γνωρίζουν, παραθέτω κάποια σύντομα βιογραφικά στοιχεία του ήρωα:
Ο αγωνιστής Νικηταράς (1781 – 1849), γεννήθηκε στο χωριό Τουρκολέκα κατ’ άλλους στη Νέδουσα Μεσσηνίας. Ήταν ανιψιός του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, γεγονός που τον επηρέασε βαθιά και επέδρασε ως καταλύτης για τη συμμετοχή του στον «Αγώνα».
Αγωνίστηκε με ρωσικά και γαλλικά τάγματα, μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία και το 1821 μαζί με άλλους οπλαρχηγούς απελευθερώνουν την Καλαμάτα για να ακολουθήσει η Τρίπολη και η νίκη στα Δολιανά. Πήρε μέρος στην πολιορκία του Ναυπλίου και στη μάχη της Στυλίδας, ενώ η νίκη που πέτυχε στα Δερβενάκια του έδωσε και το προσωνύμιο «Τουρκοφάγος».
Στην εμφύλια διαμάχη μετά την Επανάσταση παρέμεινε αμέτοχος και υποστήριξε τον Κυβερνήτη Καποδίστρια, ο οποίος τον έκανε υπασπιστή του.
Ο Νικηταράς πήρε μέρος σε πολλές ακόμη μάχες μέχρι την απελευθέρωση της χώρας. Ωστόσο, δύο φορές θεωρήθηκε υποκινητής εξεγέρσεων και συνελήφθη. Παρά την αθώωσή του από το δικαστήριο με εντολή Όθωνα, παρέμεινε φυλακισμένος στην Αίγινα υπό άθλιες συνθήκες. Έπασχε από σακχαρώδη διαβήτη, που τον οδήγησε σε τύφλωση.
Μετά την αποφυλάκισή του έζησε στον Πειραιά, του παραχωρήθηκε σύνταξη, όμως λόγω χρεών δημεύθηκε η περιουσία του και οδηγήθηκε στην επαιτεία.
Επίσης, θεωρώ επίκαιρο να καταγράψω ένα σύντομο ιστορικό των αγώνων των κατοίκων της Κορώνης για την απελευθέρωσή τους από τον τουρκικό ζυγό.
Η Κορώνη κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας πλήρωσε ακριβά τη λαχτάρα των κατοίκων της για απελευθέρωση και αυτό φάνηκε από το έτος 1769-70 με την εξέγερση της Πελοποννήσου από τους Ορλόφ.
Η πόλη τότε πολιορκήθηκε το 1770 από τους Ορλόφ αλλά το Κάστρο δεν έπεσε και οι Τούρκοι της πόλης δεν δίστασαν να αιματοκυλήσουν τους Έλληνες κατοίκους της πόλης.
Πολλές οικογένειες της Κορώνης μυήθηκαν στη Φιλική Εταιρεία στις παραμονές της Εθνεγερσίας. Τα πρώτα επαναστατικά επεισόδια από κατοίκους στα Βουνάρια, έγιναν όταν πάρθηκε το κάστρο της Καλαμάτας. Όμως οι Τούρκοι της Κορώνης συνέλαβαν ως όμηρο τον επίσκοπο Κορώνης Γρηγόριο Μπίστη, μαζί με το διάκο του στις 25 Μαρτίου 1821, τους οποίους αφού κατακρεούργησαν τους πέταξαν από τα τείχη του Κάστρου.
Η πολιορκία του Κάστρου στη συνέχεια ήταν χωρίς αποτέλεσμα, διότι οι πολιορκητές ήταν σχεδόν ανοργάνωτοι, άοπλοι και χωρίς στρατηγικά σχέδια. Έτσι στις 14 Φεβρουαρίου 1824 προετοιμάστηκε μια καταδρομική επιχείρηση, κατόπιν ρωσικής χρηματικής ενίσχυσης αλλά μια διαμάχη με τους Βούλγαρους μισθοφόρους κατέστρεψε την απόπειρα.
Κατά την τελική έφοδο όσοι Κορωναίοι ανέβηκαν στο Κάστρο συνελήφθησαν και σφαγιάστηκαν. Το Κάστρο δεν πάρθηκε (γνωστό ως «Ρεσάλτο»).
Ένα χρόνο μετά, όταν ο Ιμπραήμ αποβιβάστηκε στη Μεθώνη, η κατάσταση δυσκόλεψε για τους Κορωναίους, αλλά και για όλη τη Μεσσηνία. Μόνο μετά τη Ναυμαχία του Ναβαρίνου (20-10-1827) φάνηκαν τα πρώτα σημάδια για την απελευθέρωση της περιοχής.
Τέλος, όταν στις 25 Σεπτεμβρίου του 1826 έφθασε στον Μεσσηνιακό κόλπο ο γαλλικός στόλος υπό τον Ναύαρχο Μαιζώνα, οι Τούρκοι παρέδωσαν επίσημα το Κάστρο στον Νικήτα Σταματελόπουλο που έγινε ο πρώτος φρούραρχος της απελευθερωμένης Κορώνης στις 18 Οκτωβρίου του 1828.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Γάλλος Ναύαρχος, ενώ στις άλλες πόλεις που απελευθέρωνε διόριζε διοικητές Γάλλους αξιωματικούς, στην Κορώνη για να τιμήσει τον άξιο και τίμιο αγωνιστή «ΝΙΚΗΤΑΡΑ» τον διόρισε πρώτο φρούραρχο.
Ο Σύλλογός μας «ΔΙΚΤΥΟ ΦΙΛΩΝ ΚΑΣΤΡΟΥ ΚΟΡΩΝΗΣ», του οποίου τυγχάνω πρόεδρος, για να τιμήσει τον ένδοξο αγωνιστή και πατριώτη για τους μεγάλους αγώνες του για την απελευθέρωση της πατρίδας, ζήτησε και εγένετο αποδεκτό το αίτημά μας που ήταν άλλωστε και διαχρονική επιθυμία και απαίτηση των κατοίκων της Κορώνης, από τον τότε Περιφερειάρχη Παναγ. Νίκα, την φιλοτέχνηση και ανέγερση της προτομής του ήρωα και την τοποθέτησή του μέσα στο Κάστρο για συμβολικούς λόγους.
Έκτοτε, χρειάστηκε να υπογραφούν δύο προγραμματικές συμβάσεις μεταξύ Περιφέρειας Πελοποννήσου και Δήμου Πύλου – Νέστορος για να πραγματοποιηθεί το έργο, το οποίο δεν έγινε ποτέ!!
Εν συντομία: Η αρχική σύμβαση προέβλεπε συνολική δαπάνη ποσού 18.600 Ευρώ, από το οποίο ποσό 10.000 € θα επιβάρυνε την Περιφέρεια και ποσό 8.600 € τον Δήμο Πύλου – Νέστορος και διάρκεια ισχύος 8 μήνες από την υπογραφή της (5-4-2023). Στο περιεχόμενό της προβλεπόταν η κατασκευή του έργου από λευκό μάρμαρο Διονύσου και οι λοιπές τεχνικές προδιαγραφές με σαφήνεια και λεπτομέρεια και ακόμη η χωροθέτηση της προτομής «μεταξύ λιμένα Κορώνης και πλατείας μώλου», αν και κατά την διάρκεια των προκαταρκτικών συζητήσεων μεταξύ των αρμοδίων, προτάθηκε και δικαίως η τοποθέτηση της προτομής να γίνει στο Κάστρο για ευνόητους λόγους.
Ατυχώς, έληξε η διάρκεια της σύμβασης, χωρίς να ανατεθεί η κατασκευή, με αποκλειστική υπαιτιότητα και ευθύνη της δημοτικής αρχής και προφανώς του δημάρχου, αφού ο χρόνος διέρρευσε λόγω αδιαφορίας, δηλαδή χωρίς να επιδειχθεί πραγματικό ενδιαφέρον.
Μετά από αυτή την δυσμενή εξέλιξη, έπειτα από πιέσεις και επαφές με την Περιφέρεια και τον Περιφερειάρχη Παναγ. Νίκα, καταφέραμε να υπογραφεί και 2η προγραμματική σύμβαση αποκλειστικά για την παράταση του χρόνου εκτέλεσης του έργου με τα ίδια δεδομένα της 1ης σύμβασης που ορίστηκε αυτή τη φορά σε 20 μήνες από την υπογραφή της.
Δυστυχώς και πάλι «μία από τα ίδια», αρνητικά αποτελέσματα, παρά τις έντονες και συνεχείς επαφές, παρεμβάσεις, διαμαρτυρίες και παραστάσεις των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου αλλά και άλλων δημοτικών παραγόντων, η προθεσμία της σύμβασης έληξε «άδοξα» και το έργο οδηγήθηκε στις «καλένδες!» μαζί με τις ελπίδες των κατοίκων της Κορώνης.
Εύχομαι και ελπίζω, το δημοσίευμα αυτό να αφυπνίσει τον κ. Δήμαρχο και τους συνεργάτες του, να τους ενεργοποιήσει, έστω και τώρα, δηλαδή κατόπιν εορτής... για να ικανοποιήσουν το δίκαιο, εύλογο και εφικτό αυτό αίτημα, που άλλωστε έχει υποσχεθεί, για να εκφραστεί έμπρακτα και διαχρονικά η ευγνωμοσύνη και τιμή που αρμόζει προς τον ασυμβίβαστο αγωνιστή πατριώτη και ήρωα «ΝΙΚΗΤΑΡΑ».

Γεώργιος Δ. Διαμαντάκης
Συνταξιούχος Δικηγόρος
Πρόεδρος Συλλόγου «ΔΙΚΤΥΟ ΦΙΛΩΝ ΚΑΣΤΡΟΥ ΚΟΡΩΝΗΣ»